268# Allah isminin kökeni – EL ve Cebrail isimleri

Dinler

Allah isminin kökeni Mezopotamya bölgesinde yaşayan Sami topluluklarının Tanrı’yı nasıl isimlendirdiklerinde yatıyor. Her şeyin Rabbi olan EL ve melekleri Cebrail, Mikail gibi semavi dinlerin kullandığı isimler bize Allah isminin etimolojik kökeni hakkında bilgi veriyor. Allah ismi El ve İlah kelimelerinin birleşimi demektir. El ismi ise belirlilik takısı değil Allah’ın isimlerinin en bilinenidir.

Hz. Muhammed yeni bir isim getirmemişti

Hz. Muhammed bilindiği gibi İslam dinini Araplar arasında ilk olarak tebliğ ettiğinde onlara Tanrı’yı bilmedikleri bir isimle tanıtmamıştı. Putperest Araplar arasında Tanrıların en büyüğü ve gökte olan Tanrı’ya Allah denirdi.

Daha önce 55 nolu yazımda detaylıca açıkladığım gibi değişik toplumlarda farklı panteonlar vardır ve bu panteonların ortak tarafı ise hepsinde her şeyi yaratan ve göklerde bulunan bir Tanrı’ya olan inançtır. Bu Tanrı erişilmezdir ve küçük Tanrılar ise Dünya’da bulunur, Dünya işleriyle meşgul olurlar ve bu küçük Tanrılara ibadet etmek en büyük ve gerçek Yaratıcıya ibadet etmek demektir.

İşte tüm Dünyada olana benzer şekilde Araplar da her şeyi yaratan en üstün tek yaratıcıya inanıyorlardı ve Araplar O’na Allah diyorlardı. Dikkat edin İslam geldiğinde farklı bir isimle O’na hitap edilmedi. Kuran yine onu Allah ismi ile tanıtmaya devam etti.

Tek Tanrı El, Allah isminin kökenidir

İslam kendinden önceki Yahudilik ve Hristiyanlıkla aynı din olduğunu fakat sadece inen kitabın farklı olduğunu söylüyordu, yani Allah Musevilerin ve Hristiyanların inandığı Allah’tı. Fakat Yahudi ve Hristiyanlar bizim Tanrımız Allah isminde değil diye bir itirazda bulunmuyorlardı. Çünkü Allah ismi İbrahim’in, Musa’nın ve İsa’nın Allah’a dua ederken kullandıkları en bilinen meşhur ismi olan EL isminden gelen isimlerden sadece biriydi.

Yazarın önerisi:  213# Kuran ve Tevrat arasında neden farklar var?

İbranice’de El ve Elohim çoğulu ise Elim,

Akadca’da tlu”Ellil çoğulu İlanu,

Kenan dilinde ‘İl’,

Aramice ‘El -Elah/Alaha’,

Arapça’da ‘El-İlah’ İl-İlah,

Süryanicede Aloho/Alaha/Elaha [1] şeklinde dilden dile değiştirilerek kullanılmıştır.[9]

EL, Sami topluluklarında her şeyi yaratan Tanrı demektir. Eski Mezopotamya toplumlarında EL genel anlamda Tanrı demekti fakat Ugarit ve Fenikeliler EL ismini özel isim olarak en büyük Tanrı için de kullanıyorlardı. İsrailoğulları da Tanrı’ya Yahweh veya Elohim gibi özel isimlerle hitap ettikleri gibi Tanrı anlamında EL diye de hitap ederlerdi.

Tevrat’ta isimler

Yahudilerin isimlerinde EL ismi açıkça görülür.[2] İsra-il/el: (israelohi=Tanrının kulu)[3], Samu-El, veya İsma-il/el (Sam-ı-Eloha=Sam’ınTanrısı), Dani-El (Dan-ı-Eloha=Tanrı Hükmü) gibi. Yine melek isimleri de Yahudiler tarafından kullanılan şekli ile İslam’da kullanılmaya devam etmiştir; Cebra-il (Gabriel): (Tanrı’nın karşı konulmaz gücü), Mika-il (Micha-el): (Tanrı’nın kulcağızı)[4] gibi.

İbn Abbas, İkrime ve Ali b. Hüseyin’den gelen rivayetlere göre mîk “ubeyd” (kulcağız), îl de “Allah” demek olup Mikail ismi “ubeydullah” (Allah’ın kulcağızı) mânasına gelmektedir.[4]

Tevrat’ta ve İncil’de EL

El İsmi Tevrat’ta “El Elohim” diye geçer ve “Tanrı Elohim” manasına gelir[5-7]. Tevrat’ın yaratılış bölümünde İbrahim’in EL’e teslim olduğu, O’nun kutsamasını kabul ettiği geçer.[8]  İbrahim a.s. Kenan topraklarında uzun süre yaşamıştı, devrinin önder ve yön veren bir şahsiyeti idi ve muhtemelen Kenanlılara EL ismini o öğretmiş de olabilir. Veya EL ismi çok daha kadim bir isim olup örneğin Nuh kavmi zamanlarından beri kullanılıyor olabilir.

Yazarın önerisi:  137# Dünya dışında dinler geçersiz mi kalacak?

Yine İncil’den İsa’nın da EL ismini Tanrı anlamında kullandığını anlıyoruz.  Çarmıha gerildiğinde «Elî, Elî, lema şevaktani?» yani, «Tanrım, Tanrım, beni niçin terk ettin?» diye bağırdığı yazılıdır [9].

EL Tanrı’nın isimlerinin kökenidir

EL ismi Sami topluluklarında her şeyi yaratan büyük ve hiçbir şeye benzemeyen tek Tanrı’yı ifade ediyordu fakat Ugarit ve Fenike gibi putperest topluluklar zaman zaman EL’in heykellerini yapıp tapınarak pagan inanışlarına dâhil etmişlerdir.

Allah kelimesinin de “EL ve İlah” sözcüklerinin beraber kullanılmasıyla oluştuğu ve diğer Sami topluluklarında ki benzer kelime köklerinin zaten kullanılıyor olmasına bakılırsa hepsinin kökeninin EL kelimesine dayandığı görülebilir.

İşte bu sebeplerden dolayı, Yahudilerin EL ve Elohim olarak andığı ve her şeyi yaratan Tanrı’nın Arap dilinde Allah’ı gösterdiğini ve aynı kökten gelip farklı milletler arasında farklı telaffuz edilmiş hali olduğunu o dönemin ehli kitabı iyi biliyorlardı.

Kuran Arapların bildiği ve telaffuz ettiği şekli ile Allah ismini kullanmaya devam etti. Tıpkı müslümanların Cebrail, Mikail, İsrafil, Azrail, İsmail, Daniel (Danyal) gibi isimleri halk arasında bilinen şekilleriyle kullanmaya devam ettiği gibi.

El belirlilik takısı değil

Allah lafzının başındaki El kelimesi Arapçadaki belirlilik takısı olan El değildir. İmam Şafii, Ebu’l- Meâlî, elHattâbî, el-Gazzali ve meşhur dilcilerden Halil b. Ahmed’le Sibeveyh, Allah isminin başındaki “El”in marifelik için getirilmiş belirlilik takısı olmadığını söylerler. Bunu şu şekilde delillendirmeye çalışmışlardır: Eğer Allah isminin başındaki “El” belirlilik takısı olsaydı, başına doğrudan nida harfi getirilemezdi. Halbuki bu ismin başına doğrudan nida edatı getirilip “Ya! Allah” denmektedir.[10]

Allah’ın sadece tek bir ismi yoktur

Allah’ın yeryüzünde kendini tanıtmak için kullandığı isimler zamana ve yere göre diğer kelimeler gibi değişim geçirmişlerdir. Fakat anlamları bozulmamak şartıyla, yani güzel bir isimden çirkin bir isme dönüşmemek şartıyla Allah halkın bu isimlerle kendini anmasına müsaade etmiştir. Kuran’da da bu gerçeğe şöyle işaret edilir:

Yazarın önerisi:  262# Kayıp İncil, Q İncili, İsa'ya İncil verildi mi?

İsra 110: “De ki: “İster Allah diye çağırın, ister Rahman. Hangisiyle dua ederseniz edin, işte bütün güzel isimler O’nundur.”

Bu ayette, önemli olan şeyin tek olan Allah’a yüzünü dönmek olduğu ve O’nu hangi adla çağırdığının çok fark etmediğini, çünkü bütün güzel isimlerle O’nun çağrılabileceği ifade edilmiştir.

Özetle

Allah ismi tek Tanrıyı gösteren kadim bir isim olan EL isminin farklı topluluklarda farklı kullanış şekillerinden biridir. Allah’a güzel olan her isimle dua edilebilir ve Allah gibi, Elohim gibi, Yehowa gibi ve diğer bildiğimiz ve bilmediğimiz, hatta diğer milletler arasında kullanılan farklı isimleri dâhil tüm güzel isimler Allah’ı anlatır ve Allah için kullanılır.

Referanslar

  1. http://www.suryaniler.com/forum.asp?fislem=cevaplar&kategoriid=4&ustid=2534.
  2. https://tr.wikipedia.org/wiki/El_(tanr%C4%B1).
  3. Gürkan, S. L. (2017). İsrâîl ve Ya ‘kūb İsimlerinin Etimolojisi Üzerine Bir Değerlendirme. İslâm Araştırmaları Dergisi, (38), 233-244.
  4. https://islamansiklopedisi.org.tr/mikail.
  5. https://www.encyclopedia.com/literature-and-arts/classical-literature-mythology-and-folklore/folklore-and-mythology/el.
  6. https://www.biblegateway.com/passage/?search=Genesis%2033%3A20&version=NIV.
  7. https://biblehub.com/genesis/33-20.htm.
  8. https://en.wikipedia.org/wiki/El_(deity).
  9. https://kutsal-kitap.net/bible/tr/index.php?id=1501&mc=2&sc=1480.
  10. Doğru, E. (2016). Lâfzatullâh’ın Etimolojik, Semantik ve Fonetik Analizi. Eskiyeni, (32), 7-14.

blank

  1. Avatar
    Soru

    Maide 3 geçen leş boğulma hayvanlar için uygulanan şartlar neden balıklar için uygulanmıyor
    Balıkları da kesip yememiz gerek miyor mu

    Cevapla
    1. Avatar
      kurangunlukleri Yönetici

      Demekki leşten kasıt kara memelileridir. Balıkların kanları fazla olmadığı için kara hayvanları gibi kandan dolayı bozulmaya uğramıyorlar. Tefsiri Semerkandide şöyle yazılmış: Bu âyet-i celîle Müslümanlara haram olan şeyleri belirtmektedir. Ey iman edenler, Allahü teâlâ size, kesilmeden ölen murdar hayvanların etlerini yemeyi haram kılmıştır. Ancak balıkla, çekirge kesilmeden yenen hayvanlardandır. Balık suda ölü olarak bulunursa yenmez. Çünkü ne şekilde öldüğü bilinmez. Çekirge de balık gibi, kesilmeden yenir. Nitekim Peygamberimiz (sallallahü aleyhi ve sellem) “iki ölü ve iki kan bize helâl kılındı» buyurmuştur, iki ölü, balıkla, çekirgedir, bunlar kesilmezler. İki kan ise, ciğer ile dalaktır.

      Cevapla
  2. Avatar
    Pross

    Abi MCC serisinin yeni yazısı ne zaman gelebilir?

    Cevapla
    1. Avatar
      kurangunlukleri Yönetici

      Zaman buldukça devam edeceğiz İnşallah

      Cevapla
  3. Avatar
    SUAL

    ENSEST İLİŞKİ AÇISINDAN SORDUM

    Cevapla
    1. Avatar
      kurangunlukleri Yönetici

      Kardeşlerin birleşmesi tüm hayvanlarda var ve normal. Allah insanlara izin vermediği için yasak olmuş. Ama bu yasaklama insanlığın ilk gününden beri olan bir yasaklama olması gerekmiyor. Yani bu yasaklama Adem’in çocuklarından sonra gelmiş olabilir.

      Cevapla
  4. Avatar
    Gokcan

    Hz havva icin hem ayetlerde hem hadislerde kaburgadan yatatilma olayi var kuran evrilme celismes mi

    Cevapla
    1. Avatar
      kurangunlukleri Yönetici

      Ayetlerde kaburgadan yaratılma diye birşey yok. Şu yazıya bakın https://www.bilimveyaratilisagaci.com/2019/08/156-hz-ademin-yaratilisi-nasil-oldu/

      Cevapla
      1. Avatar
        Gokcan

        Kaburgadan yaratilma demesede tek bir nefisten zevcesini yarattik deniyor ve kaburgadan yaratilmasi hakkinda sahih hadisler var bu da demektir ki havva veya adem evrimle yaratılmadı sizce yanlışım var mı ve neden ?

        Cevapla
        1. Avatar
          kurangunlukleri Yönetici

          Hz. Adem yazımda detaylı anlattım. Adem evrimle değil bir mucize olarak homo sapiens türünün ilk ferdi olarak yaratıldı. Eski hümanoidlerin genetik yapısı değiştirilerek daha akıllı olarak yeni bir tür Dünyaya geldi…. Kuranda nisa 1 ayetindeki ifadelerden Havva’nın Ademin kaburgasından yaratıldığını söylediğine yorumluyorlar, oysa o ayet Adem ve Havva’dan bahsetmiyor, tüm insanlığın ortak bir biyolojik gerçekliğinden bahsediyor. Bunları daha önce Adem yazısında açıklamıştım. Tekrar okuyun isterseniz. Ek olarak sorularınızı bir defa yazmanız yeterli. https://www.bilimveyaratilisagaci.com/2019/08/156-hz-ademin-yaratilisi-nasil-oldu/

          Cevapla
  5. Avatar
    alexander

    haman konusunuyla ilgili bir yazı yazabilir misiniz

    Cevapla
  6. Avatar
    Gokcan

    xq28 geni ve eşcinsellik hakkında ne düşünüyorsunuz bi yazıya göre doğum sırasında oluşan bi hatadan dolayı insanlar pasif oluyrmuş bunuda örnek gösteriyorlar genetik olduğu hakkında bu konuda beni bilgilendirir misiniz teşekkürler

    Cevapla
    1. Avatar
      kurangunlukleri Yönetici

      Sitede xq28 diye aratırsanız cevabı çıkar.

      Cevapla
  7. Avatar
    Yorumcuya

    Andolsun biz insanı kuru bir çamurdan şekillendirilmiş bir balçıktan yarattık (15. Sure 26. Ayet)
    Hocam topraktan yaratılmayı anladım yazılarınızda çok güzel anlatmışsınız ama bu balçıktan çamurdan yaratılmak noluyor anlamadım Bi sitede canlı hayatı balçık katmanları da başlamış diye gördüm doğru mu dur veyahut sizin balçıktan yaratılmak hakkındaki yorumunuz nedir Bi de şekillendirilmiş balçıktan denilmiş

    Cevapla
    1. Avatar
      kurangunlukleri Yönetici

      Çamur ve balçık su ile toprağın karışımı değil midir? Yani insan su ve toprak hammaddelerinden yaratılmıştır. Şurada açıklanmıştı: https://www.bilimveyaratilisagaci.com/2018/12/88-insan-ne-ile-yaratildi/

      Cevapla
  8. Avatar
    Kerem

    Abi Kabe ve Petra ile alakalı bir yazı paylasabilirmisin

    Cevapla
    1. Avatar
      kurangunlukleri Yönetici

      Bu konuyla alakalı youtubeda güzel cevaplar var, ama bir arkadaşım da bu konuda bir site hazırlıyor. Zamanla bu site de dolacak inşallah. Şuraya bakabilirsiniz: https://komplopetra.blogspot.com/

      Cevapla