Son 15 cevap

Son 10 konu

[box type= align="alignleft" class="" width=""]

İyi bir B-Y forumu yazarı nasıl olunur: 

  1. Öncelikle açacağınız konuya ne çok uzun ne de çok kısa ve konuyu çok iyi açıklayan bir başlık atmalısınız. Başlığı okuyan konuyu anlamalı. Daha sonra mesajınızı uzun olarak, ayrıntılandırarak yazmalısınız. Mesajı ayrıntılandırmaktan kaçınmayın, ne dediğimi herkes anladı diye düşünmeyin. Çünkü yazar öyle sansa bile, okuyucu çoğu zaman kısa yazılardan ne denmek istendiğini anlayamıyor.
  2. Konu açarken konu başlığını çok kısa veya uzun girmemelisiniz ve konuyla alakalı bir başlık olmalı. "Yardım edin", "Bir sorum var" gibi konunun içeriğini anlatmayan başlıklar olmamalı. Veya soruyu uzunca başlık kısmına yazmamalısınız. Başlık atarken kendinizin bu konuyu Google'da nasıl aratacaksanız o şekilde bir başlık atmanız uygun olur. Örneğin karışmayan denizleri Google'da aratan kişi "Birbirine karışmayan denizler" olarak aratır.
  3. Ayrıca telefondan yazsanız dahi noktalama işaretlerini kullanarak yazın ki yazdıklarınız anlaşılır ve kaliteli olsun ve cevap gecikmesin.
  4. Her konuyu ilgili forumda açınız. Örneğin dini soru soracaksanız "Bir sohbet aç" forumunda açmayınız.
  5.  Her konu için ayrı konu başlığı açalım. Bir konu başlığı altında daldan dala konmayalım. Bir konuyu tartışırken aklımıza yeni bir konu gelirse, yeni bir konu olarak açalım.
  6. Kanunlara aykırı olarak yapılan yorumları haber vermek için yorumun altındaki rapor butonuna tıklayınız. Detaylar Kullanım koşullarında.

Üye olamıyorum: Üyelik adınızı İngilizce karakterlerle ve boşluk olmadan oluşturunuz. Sonra e-posta adresine gelen doğrulama linkini tıklayınız. E-posta gelmediyse spam veya gereksiz kutusuna bakınız.

[/box]

Kuran ve Sünnetin E...
 
Bildirimler
Tümünü temizle

Kuran ve Sünnetin Evrim ile Uyumluluğu Hakkında Bir Mülahaza

(@musluman)
Katılım : 6 sene önce
Gönderiler: 77
Konu başlatıcı  

Selamun Aleykum kardeşlerim. Bu yazımda Kuran ve sünnetin evrim ile uyumlu olup olmadığı tartışmasına ufak bir katkı yapmak istiyorum. Bildiğiniz üzere sitede evrim ile ilgili hocamızın bir kaç tane çalışması var. Ben konuya biraz farklı bakmaya çalışacağım İnşaallah. Bu yazımda evrimi yorumlarken geleneksel islam anlayışından olabildiğince kopmamaya çalışacağım. Öncelikle İslam ve evrim konusu tartışılırken sürekli mevzu bahis olan bir takım ayetler ve hadisler var.Bu nasları bahsettikleri konulara göre sınıflandırıp bir kaç tane de örnek vererek değerlendireceğim. O halde başlayalım 🙂

1- Ademin topraktan yaratıldığını söyleyen ayetler ve hadisler 

Örnekler:

"And olsun biz insanı kuru bir çamurdan, suretlenmîş balçıktan yarattık." (Hicr, 15/26).

"And olsun biz insanı (Âdemi) çamurdan (süzülmüş) bir hulâsadan yarattık." (Mü'minun, 23/12)

"Sizi bir topraktan yaratmış olması O'nun ayetlerindendir. Sonra siz (her tarafa yayılır) bir beşer oldunuz." (Rum, 30/20)

 

2- İnsanların tek bir nefisten yaratıldığını (Tüm insanların ademden geldiğini) anlatan ayetler ve hadisler

Ey insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan ve ondan da eşini yaratan, ikisinden birçok erkek ve kadın üretip yayan rabbinize itaatsizlikten sakının. Adını anarak birbirinizden dilek ve istekte bulunduğunuz Allah’a saygısızlıktan ve akrabalık haklarına riayetsizlikten de sakının. Şüphesiz Allah sizin üzerinizde gözetleyicidir. (Nisa, 1)

 

Ey insanlar! Şüphesiz sizi bir erkek ile bir dişiden yarattık, tanışasınız diye sizi kavim ve kabilelere ayırdık, Allah katında en değerli olanınız O’na itaatsizlikten en fazla sakınanınızdır. Allah her şeyi hakkıyla bilmektedir, her şeyden haberdardır.  (Hucurat, 13)

 

Ey insanlar! Rabbiniz birdir. Babanız da birdir. Hepiniz Ademin çocuklarısınız. Adem ise topraktandır. Arabın Arap olmayana, Arap olmayanın da Arap üzerine üstünlüğü olmadığı gibi kırmızı tenlinin siyah üzerine, siyahın da kırmızı tenli üzerinde bir üstünlüğü yoktur.

(Veda Hutbesi)

 

3- Havva'nın Ademin kaburga Kemiğinden yaratıldığını söyleyen hadis

"Kadın bir kaburga kemiği gibidir. Kadın bir kaburga kemiğinden, bir eğri kaburga kemiğinden yaratıldı, onu doğrultmaya kalkarsan kırarsın, kırılması da boşanmasıdır."

(Buhari)

 

Bu çeşit Ayet ve hadislerden onlarca saymak mümkün ben ise bir kaç tane örnek vermekle yetiniyorum. Naslara göz attığımız zaman karşımıza bir kaç öncül çıkıyor

1- Adem ilk insandır 

 

2- Adem ebeveyni olmaksızın yaratılmıştır. Annesi ve babası yoktur. Allahın toprağı şekillendirip bekletip sonra da ruhundan üfürmesi ile semadaki cennette yaratılmıştır (Bu konuda sahih hadisler vardır ancak yazıyı kabartmamak amacıyla buraya koymuyorum) 

 

3- Havva Adem'in kaburga kemiğinden yaratılmıştır. ulema buhari ve müslimdeki hadisleri ve Nisa 1 gibi ayetleri buna delil almışlardır.

 

4- Yeryüzünde yaşayan tüm insanlar Adem ve Havva'nın soyundan geliyorlar. 

 

Bu çıkardığım öncüller islam ulemasının ittifak ettikleri hususlardır. 

Şu durumda evrim ile bu öncülleri nasıl uzlaştırabiliriz. 

 

SENERYO: 

Adem Cennette ayetlerde ve hadislerde anlatıldığı gibi ebeveynsiz olarak direk topraktan yaratılmıştır. Eşi sonrasında Adem'in kaburgasından yaratılmıştır Adem ve Havva cennetten yeryüzüne indirildikten sonra çoğalmaya başlamışlardır. İlerleyen zamanda Adem ve Havvanın soyu dünyaya yayıldıkça zaten dünyada mevcut olan insan popilasyonları ile karşılaşıp onlarla iç içe girmiş olurlar. Böylece kısa zamanda dünya üzerindeki herkes ademin soyundan olur. 

 

seneryo kısaca böyle şimdi öncüller ile uyumluluğunu konuşalım. 

 

1- Gördüğünüz gibi Adem'i ilk biyolojik insan olarak kabul edemeyiz. Bunu daha detaylı inceleyeceğiz 

 

2- Bu öncüldeki durumlar metafizikseldir yani evrimle uyuşmasında bir sorun yok zira bilimin konusu değildir.

 

3- Bu öncül de Metafizikseldir  bilimsel olarak incelenemez.

 

4- Bahsettiğimiz seneryoda ademin soyu önceki popülasyonlar ile iç içe girip herkesin ademin soyundan olması bilimle tamamen uyumludur buna ileride değineceğiz.

 

ADEM'DEN ÖNCEKİ İNSAN POPİASYONLARININ MAHİYETİ : 

 

Şimdi gördüğünüz üzere Adem'den önce insanların yaşadığından bahsediyorum. Bu durum Ademin ilk insan olması ve tüm insanların ademden gelmesi inancımız ile ters düşmez mi ?Bu konuda bir çok yorum yapılabilir :

1- Ademden önceki popülasyonlar Kuran ve sünnetteki insan Kategorisine girmezler zira Kuran ve sünnette insan olarak Ademin soyu muhatap alınır. Bu yüzden kuranda onlardan bahsedilmemesi ve Ademin ilk insan olması gayet normaldir.

2-Adem'in soyu ve önceki insan popülasyonları farklı kategorilere alınabilir. Hristiyan teologlar Ademin soyunu insan. Önceki pöpülasyonları ise bahçenin dışındakiler olarak sınıflandırıyorlar. Türkiye'de de Buna benzer sınıflandırmalar yapanlar vardır. Mesela Ademden önce biyolojik olarak insan olan beşer denen canlılar vardı sonra Allah Ademi insan olarak yarattı gibi yorumlar yapılabilir. Bu bağlamda Bakara 30 ayeti önceki popülasyonlara delil olarak yorumlanabilir.

3-Ya da Ademin nesli metafiziksel olarak insandı ancak önceki insanlar sadece biyolojik insandı onların metafiziksel yönü yoktu gibi bir çok yorum yapılabilir bu konu yoruma açık ve araştırılması gereken bir konudur.

4- Adem vahiy almış ve Allaha karşı sorumlu tutulmuş ilk insandır. Allah'ın halifesidir. Allah ona ruhundan üflemiştir.Ve onun soyu da Allaha karşı sorumlu kılındı. Ondan önceki popülasyonlarda ise bu hasletler yoktur onlar sadece biyolojik olarak insandırlar. Dinen ve metafiziksel olarak Kuran ve sünnetteki insan kategorisine girmezler 

NOT: Alimlerimizim bu seneryo üzerine çalışıp Adem'den önce yaşayan insanlar hakkında bir teoloji oluşturmaları gerekiyor. Hristiyan teologlar bunun üzerinde çalışmalar yapıyorlar.

Gördüğünüz gibi Seneryo Kuran'a ve sünnete uygundur. Ancak tabiki daha derli topu çalışmalar yapmak gerekiyor.

 

Seneryonun Bilimsel olarak mümkünlüğü :

 

Seneryoda Adem'in topraktan Havva'nın kaburgadan yaratılması gibi meseleler bilimin konusu değildir. Metafiziksel olaylardır bilimsel olarak yanlışlanamazlar. Bizim bilimsel olarak tartışacağımız konu popülasyonların iç içe girip herkesin adem'in soyundan olabilmesi bilimsel olarak mümkün müdür ? 

Evet mümkündür. Şu an yaşayan insanların ataları geçmişe gittikçe artıyor anlamanız için şöyle anlatıcam. Benim iki tane ebeveynim var onların da iki tane ebeveyni var onların da iki tane ebeveyni var. Geçmişe gittikçe atalarımız artıyor. Ancak insanların nüfüsu azalıyor. yani bir yerde iki kişide buluşmak zorunda ! Yakın zamanda yapılan bigisayar modellemeleri bunu ortaya koydu .Yani Adem ve Havva 10.000 yıl önce yaşasalar bile literal olarak bütün insanlığın atası olabiliyorlar.  Bu iddia bilimsel olarak asla yanlışlanamaz. 

 

Bu şekilde Seneryomuz hem dini olarak hem de bilimsel olarak mümkündür. 

 

Akademik çalışma okumak isteyenler için :

Seneryonun Dine uyumlu olduğunu gösteren bir makale ve kitap :

https://yaqeeninstitute.org/read/paper/tawaqquf-and-acceptance-of-human-evolution

 

https://www.amazon.com.tr/Islam-Biological-Evolution-Exploring-Methodologies/dp/1868087026

 

Seneryonun bilime uygun olduğunu gösteren bir kitap : 

https://www.amazon.com/Genealogical-Adam-Eve-Surprising-Universal/dp/0830852638

 

 

Şu durumda : Adem ilk insandır. Topraktan direk ebeveynsiz olarak yaratılmıştır Havva Adem'in kaburgasından yaratılmıştır. Adem ve Havva tüm insanlığın atasıdır. 

 

Yorumlarınızı ve eleştirilerinizi merakla bekliyorum iyi okumalar.

 

 

 

 

 


   
Alıntı
UwU
 UwU
(@uwu)
Katılım : 5 sene önce
Gönderiler: 636
 
Gönderen: @musluman

Alimlerimizim bu seneryo üzerine çalışıp Adem'den önce yaşayan insanlar hakkında bir teoloji oluşturmaları gerekiyor. Hristiyan teologlar bunun üzerinde çalışmalar yapıyorlar.

Alim ulema dediklerimizin birçoğu milleti afaroz etme derdinde.Kurangünlükleri ve onun gibiler sağolsun islam için yeni bir devrin basamakları inşa ediliyor.

Gönderen: @musluman

Adem Cennette ayetlerde ve hadislerde anlatıldığı gibi ebeveynsiz olarak direk topraktan yaratılmıştır.

Buna katılmıyorum.Kurangünlüklerinin evrim yazısındaki daha mantıklı geldi.Orada galiba ademin başka bir insansının rahminde yaratıldığı yazıyordu.Cennetten alınıp dünyaya gelmesi budur.Doğmanın ve doğurulmanında yalnız yaratılanlara mahsus olduğunu düşünüyorum.Bizde dünyaya gelmeden önce rabbimizin huzuruna çıktık.(Kalu bela-Araf/172)

 
 
Gönderen: @musluman

Seneryoda Adem'in topraktan Havva'nın kaburgadan yaratılması gibi meseleler bilimin konusu değildir. Metafiziksel olaylardır bilimsel olarak yanlışlanamazlar.

Ben bu kaburgadan yaratılma olayına sıcak bakmıyorum.Dergiparktan bir yazı okumuştum.Daha fazla bahsetmeyeyim belki aramızı bozacak bir münakaşa çıkabilir,hadisler konusunda çok hassas olabilirsin belki bilmiyorum. Herkes nasıl istiyorsa öyle inanabilir, önemli olan Allah'ın bir, Hz.Muhammed'in(s.a.v.)onun kulu ve elçisi olduğudur.

Emoji-Psck (76)

 

Ey Vahdet! Sonsuz deniz!Dalgalanan sensin.Dalgaların çokluğu içinde görünen yine sensin.Kendine bin yüzbin çeşit isim vermişsen de, gökyüzü,felekler yalnız sensin, sen! İnsanın gözü dikkat ve titizlik...


   
CevapAlıntı
Xyz123
(@xyz123)
Katılım : 5 sene önce
Gönderiler: 1214
 
Gönderen: @uwu

Ben bu kaburgadan yaratılma olayına sıcak bakmıyorum.

Kaburgadan yaratılış gerçek manada da olsa(ki bence mecaz) bir sıkıntı olmaz çünkü evrimden Hz. Adem'i ayrı tuttuğumuz gibi Hz. Havva'yı da ayrı tutabiliriz. Onun da normalin dışında bir yaratılışı olabilir.

“Allah izin verirse” demeden hiçbir şey için, “Şu işi yarın yapacağım” deme! Unuttuğun takdirde rabbini an ve “Umarım rabbim bana, doğruya bundan daha yakın yolu gösterir” de.
(Kehf 23-24)


   
CevapAlıntı
UwU
 UwU
(@uwu)
Katılım : 5 sene önce
Gönderiler: 636
 
Gönderen: @xyz123
Gönderen: @uwu

Ben bu kaburgadan yaratılma olayına sıcak bakmıyorum.

Kaburgadan yaratılış gerçek manada da olsa(ki bence mecaz) bir sıkıntı olmaz çünkü evrimden Hz. Adem'i ayrı tuttuğumuz gibi Hz. Havva'yı da ayrı tutabiliriz. Onun da normalin dışında bir yaratılışı olabilir.

Evet olabilir.

Ey Vahdet! Sonsuz deniz!Dalgalanan sensin.Dalgaların çokluğu içinde görünen yine sensin.Kendine bin yüzbin çeşit isim vermişsen de, gökyüzü,felekler yalnız sensin, sen! İnsanın gözü dikkat ve titizlik...


   
CevapAlıntı
Kurtuluş Berzan
(@kurtulusberzan)
Moderatör.
Katılım : 8 sene önce
Gönderiler: 4843
 
Gönderen: @musluman

Bahsettiğimiz seneryoda ademin soyu önceki popülasyonlar ile iç içe girip herkesin ademin soyundan olması bilimle tamamen uyumludur buna ileride değineceğiz.

Bu kısmı hariç senaryo mümkün ve yazdıklarını çok beğendim. Adem'in Cennet'te yaratılması kısmı mümkün değil. Çünkü Allah meleklere yeryüzünde beşer yaratacağım diyor. Başka bir ayette de Adem ve eşi yaratıldıktan sonra "Cennet'e girin ama şu ağaca yaklaşmayın deniyor". Bunları Adem'in yaratılışı yazımda açıklamıştım: https://www.bilimveyaratilisagaci.com/2019/08/156-hz-ademin-yaratilisi-nasil-oldu/

Yaptığın beyin fırtınası mantıklı temeller üzerine kurulmuş, alkışlıyorum seni: Emoji-Psck (294)  

Size yardımcı olan insanlara bir teşekkürle de olsa
karşılık vermeniz iyiliğe karşı bir nezaket kuralıdır.
Forumda sizlere yardımcı olan arkadaşlarımıza
teşekkür edin ki iyilik devamlı olsun.


   
CevapAlıntı
Taha
 Taha
(@taha)
Katılım : 5 sene önce
Gönderiler: 628
 

Aleykümselam, güzel bir yazı olmuş Emoji-Psck (293)  

Ra'd Suresi﴾28﴿ Bunlar, iman edenler ve Allah’ı zikrederek gönülleri huzura kavuşanlardır. Bilesiniz ki gönüller ancak Allah’ı zikrederek huzura kavuşur.


   
CevapAlıntı
(@musluman)
Katılım : 6 sene önce
Gönderiler: 77
Konu başlatıcı  

 

@kurangunlukleri Öncelikle takdiriniz ve beğeniniz için çok teşekkür ederim. Sonrasında eleştiriniz hakkında konuşmak istiyorum. Öncelikle mümkün değil dediğiniz kısım bilimsel olarak mı yoksa teolojik olarak mı mümkün değil ? Ben sizin bilimsel yönüne itiraz ettiğinizi anladım o yüzden ona cevap vermeye çalışacağım. Evet ortak ata meselesi kulağa ilginç geliyor.15.000-10.000 yıl önce yaşamış bir çift bütün insanlığın atası olabilir mi ? S. Joshua Swamidass bir biyolog ve bu konu üzerine bir kitabı ve bir kaç tane makalesi var. Kitabında bu tezi bilimsel olarak ele alıyor biyoloji ile uyumlu olduğunu ortaya koyuyor. Adem ve Havvanın nesli dünyadaki diğer popülasyonlar etkileşime girer ve soylar karışır böylece tüm insanlar Adem'in soyundan gelir. Aşağıdaki grafik bunu gösteriyor :

81964640 155076505926442 8557309775606448128 n

Kitapta bu tez çok geniş şekilde anlatılıyor. Bilimsel bütün yönleri hakkında kitapta çözümler mevcut. Örneğin dünyanın kalanından izole olan bölgeler hakkında özel bir bölüm mevcut.

Kİtap bir çok hristiyan felsefeci ve bilim adamı tarafından incelenmiş. Hatta inceleyip onaylayanlar arasında inançsız biyologlar da var. Aşağıya koyacağım amazon sitesinden okuyabilirsiniz.

Bu sitede yazarın makaleleri mevcut. Burada bazı açıklamalar bulunabilir. :

https://peacefulscience.org/author/swamidass/

 

Bu da kitapın değerlendirme ve açıklamalarının okduğu satış sitesi :

https://www.amazon.com/Genealogical-Adam-Eve-Surprising-Universal/dp/0830852638

 

"Laik bir bilim adamı olarak, bu kitaptan ciddi olarak şüpheleniyordum. Yine de Swamidass, genetik ve atadaki mevcut kanıtların, evrensel ortak atalarımız arasında olduğu gibi yakın zamanda yeni yaratılmış bir çiftle uyumlu olduğunu ve daha sonra diğerleriyle iç içe geçtiğini ustalıkla gösterdi. Swamidass bunu yaparken, inanç ve bilim arasındaki asırlık bir uçurumu kapatmayı hedefliyor. Kendi kendisiyle savaş halinde olan bir dünyada, böyle bir ortak zemine duyulan ihtiyaç çok acildir."

-- Nathan H. Lents, biyoloji profesörü, John Jay College, CUNY ve Human Errors kitabının yazarı

 

Kısaca bu kitap seneryonun bilimsel olarak yanlışlanamaz olduğunu ortaya koyuyor. Enis Doko da bu kitabı öneriyor bu arada 🙂

 

Kitabın pdf'ini buradan atamadım ama atabileceğim bir yer varsa seve seve atarım. 

 

İkinci itirazınıza gelecek olursak. Sizin yorumunuza saygı duyduğumu söyleyerek başlamak isterim. Benim söylediğim şey yani Adem ve Havva'nın cennette yaratılması ayetlerden ve hadislerden farklı istidlaller ile desteklenebilir. Ben hadislere olan inancımdan dolayı bu yorumu kabul ediyorum. Ancak daha sonra belki geniş bir şekilde tefsir bağlamında bunu konuşabiliriz.

Saygılar sevgiler.

 

 


   
CevapAlıntı
Kurtuluş Berzan
(@kurtulusberzan)
Moderatör.
Katılım : 8 sene önce
Gönderiler: 4843
 
Gönderen: @musluman

@kurangunlukleri Öncelikle takdiriniz ve beğeniniz için çok teşekkür ederim. Sonrasında eleştiriniz hakkında konuşmak istiyorum. Öncelikle mümkün değil dediğiniz kısım bilimsel olarak mı yoksa teolojik olarak mı mümkün değil ? Ben sizin bilimsel yönüne itiraz ettiğinizi anladım o yüzden ona cevap vermeye çalışacağım. Evet ortak ata meselesi kulağa ilginç geliyor.15.000-10.000 yıl önce yaşamış bir çift bütün insanlığın atası olabilir mi ? S. Joshua Swamidass bir biyolog ve bu konu üzerine bir kitabı ve bir kaç tane makalesi var. Kitabında bu tezi bilimsel olarak ele alıyor biyoloji ile uyumlu olduğunu ortaya koyuyor. Adem ve Havvanın nesli dünyadaki diğer popülasyonlar etkileşime girer ve soylar karışır böylece tüm insanlar Adem'in soyundan gelir. Aşağıdaki grafik bunu gösteriyor :

Bak bunu söylemeni yakıştıramadım. Çünkü yukarıdaki yorumumda Adem ve Havva'nın ilk insanlar olduğunu söylemediğim gibi hiç bir yazımda bugüne kadar söylemedim. Aksine vurgulayarak Adem ilk beşer olduğunu savundum. Bunun üzerine muhtemel senaryoları düşündüm hep. Yazılarımı takip edenler bunu bilirler. Adem'in yaratılışı yazım: https://www.bilimveyaratilisagaci.com/2019/08/156-hz-ademin-yaratilisi-nasil-oldu/

Size yardımcı olan insanlara bir teşekkürle de olsa
karşılık vermeniz iyiliğe karşı bir nezaket kuralıdır.
Forumda sizlere yardımcı olan arkadaşlarımıza
teşekkür edin ki iyilik devamlı olsun.


   
CevapAlıntı
dayssoon
(@dayssoon)
Katılım : 5 sene önce
Gönderiler: 3292
 
Gönderen: @musluman

Benim söylediğim şey yani Adem ve Havva'nın cennette yaratılması ayetlerden ve hadislerden farklı istidlaller ile desteklenebilir. Ben hadislere olan inancımdan dolayı bu yorumu kabul ediyorum.

Bende  şu sözünüze bir anlam veremedim. Kuran ayetleri açık ve net bu konuda. Müteşabihte değil bu ayetler. Ne yapacaksınız hadislerle mutabık hale getirmek için ayetlerimi zorlayacaksınız? Her zaman dediğim gibi bir hadiste Kurandan zıt bir anlatım varsa orda bir durup düşünmek lazım. Hem ayetten hem hadisten geçememek diyorum ben bunun adına. Ne yardan ne serden geçerim anlayışıyla Kuran çözülmez. 

Düşünce merkezim KURAN'ı KERİM
Kılavuzum PEYGAMBERİM
Akıl defterim BİLİM
Kalp kitabım VİCDANIM


   
CevapAlıntı
(@musluman)
Katılım : 6 sene önce
Gönderiler: 77
Konu başlatıcı  

@kurangunlukleri Affedersiniz. Ben sizin itiraz ettiğiniz noktayı idrak edemedim sanırım.


   
CevapAlıntı
(@musluman)
Katılım : 6 sene önce
Gönderiler: 77
Konu başlatıcı  

@drobooss Ah be kardeşim 😀 Boş vaktimde açıklarım İnşallah


   
CevapAlıntı

Başa dön tuşu