"O kendi hevasından konuşmaz. Ona gelen ancak bir vahiydir." (Necm 3, 4) 

Tevbe 29'da Allah'ın emirleri Kur'an ve Peygamberimizin emirleri Kur'an dışı vahiy olan sünnettir. Onun emirleri de kesin kaynak olarak bizleri bağlayıcıdır. Mesela 4 mezhepten birini seçebiliriz. Hanefi olan biri için Şafii mezhebinin kuralları bağlayıcı değildir. Çünkü 4 mezhep imamının içtihatları birbirinden farklıdır, üzerlerinde icm'a olmadığı için de doğruluğu kesin değildir. Doğrusunu Allah bilir ancak bize de alimlere itaat düşer. Peygamberimizin içtihatları ise kesin olarak uymayı gerektirir. Çünkü onun konuştuğu mesele hakkında başkasına söz verilmez. (Yalnızca Kur'an ve hadis arasındaki zahiri çelişki durumunda HADİS tevil edilir çünkü Kur'an temel ve en mütevatir kaynağımızdır.) Dolayısıyla dinin temel kaynağı olan kişi hakkında istihlak insanı dinden çıkartır demek asıl çelişki olurdu. Atatürk aslında Türk düşmanı bir haindi demek gibi saçma bir şey bu. Dini biz bu kişiden öğreniyoruz, onun emirleri bizi ilgilendirir. Bu yüzden haram kılma hakkı Allah'a ve dolaylı olarak peygambere aittir deriz.

29- Kendilerine kitap verilmişlerden olup¹ Allah'a ve ahiret [son] gününe inanmayan, Allah'ın ve elçisinin haram ettiğini haram etmeyen, hakkın dinini din edinmeyenlere karşı kendileri zillet halinde olarak o cezayı² elden [gönüllü olarak]³ verene kadar savaşın.

peygamberin dediği şey zaten allahın gönderdiği vahiydir

Gönderen: @bambuoq

29- Kendilerine kitap verilmişlerden olup¹ Allah'a ve ahiret [son] gününe inanmayan, Allah'ın ve elçisinin haram ettiğini haram etmeyen, hakkın dinini din edinmeyenlere karşı kendileri zillet halinde olarak o cezayı² elden [gönüllü olarak]³ verene kadar savaşın.

peygamberin dediği şey zaten allahın gönderdiği vahiydir

Hocam "peygamberin dediği şey zaten allahın gönderdiği vahiydir" yorumunu kabul etmiyorlar. Çünkü ayette ve harfi atıfta bulunuyormuş. Arapçada ayrı olarak kabul ediyorlarmış.

Gönderen: @sorgulayangenc

"peygamberin dediği şey zaten allahın gönderdiği vahiydir" yorumunu kabul etmiyorlar. Çünkü ayette ve harfi atıfta bulunuyormuş. Arapçada ayrı olarak kabul ediyorlarmış.

O zaman peygamberin Vahiy almadığınıda kabul etsinler ne anlamı kalır ki

Eğer peygamberin kendiliğinden haram kılma yetkisi varsa Allah neden şu ayeti indirmiştir? Fikri olan söylesin sonra da açıklamasını yapacağım.

Tahrim 1: "Ey peygamber, hanımlarının rızasını gözeterek, Allah'ın sana helâl saydığı şeyi niçin kendine haram kılıyorsun? Allah çok bağışlayıcı, engin merhamet sahibidir."

Maide 87: “Müminler, Allah’ın size helal kıldığı şeylerden hoşunuza gidenleri kendinize haram kılmayın. Aşırı da gitmeyin; Allah aşırı gidenleri sevmez.” 

@kurangunlukleri hocam yanlışsam düzeltin. Bu ayette haram kılınan, Müşriklerin Mescidi Harama girmelerinin yasaklanması değil mi? 28. Ayetten zaten neyin yasak edildiği belli.

Ey iman edenler, müşrikler ancak bir pisliktirler; öyleyse bu yıllarından sonra artık Mescid-i Haram'a yaklaşmasınlar. Eğer ihtiyaç içinde kalmaktan korkarsanız, Allah dilerse sizi kendi fazlından zengin kılar. Şüphesiz Allah bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.28.ayet

Kendilerine kitap verilenlerden, Allah'a ve ahiret gününe inanmayan, Allah'ın ve Resûlü'nün haram kıldığını haram tanımayan ve hak dini (İslam'ı) din edinmeyenlerle, küçük düşürülüp cizyeyi kendi elleriyle verinceye kadar savaşın.29. Ayet

Bu ayeti öne sürüp Peygamberinde ayrıyeten haram kılma yetkisi var denilmezki. Ayetlerde bahsedilen Mescidi Harama girmelerinin yasaklanması. Yasaklanan, haram edilen şey bu değil mi? 

Peygamberimizin kendi kendine haram kılma yetkisi yok ki. Allah'ın gayri metluv vahyi ile bildirdiklerini insanlara aktarması onun dolaylı yoldan haram kılması oluyor.

Peygamberin haram koyma yetkisi var mı? Sünnet nasıl anlaşılmalı?

Tevbe 29: Kendilerine kitap verilenlerden, Allah'a ve ahiret gününe inanmayan, Allah'ın ve Resulü'nün haram kıldığını haram tanımayan ve hak dini (İslam'ı) din edinmeyenlerle, küçük düşürülüp cizyeyi kendi elleriyle verinceye kadar savaşın.

Yani benim anladığım şu ki Peygamber ana haramlar da Allah'ın koyduğu kanunu değiştirmesi mümkün değil. Bunun dışına vahiy gelmeyen konularda elbette bazı yasaklar getirebilir. Örneğin mescide idrar yapmayın diye bir ayet gelmemiştir fakat peygamberimiz sahabelerine bunu yasaklamıştır. Haram zaten yasak (hürmetli olan şey) demektir. Vahiy gelmeyen konularda, kendi içtihadıyla yasak elbette koyabilir fakat bu yasaklar da o anki duruma veya kişiye özgüdür çoğu zaman. Örneğin su varken helaya taş ile gitmeği yasaklayabilir. Bunun için ayet inmesi gerekmez. Peygamberimiz yanlış olarak görmüşse bunu bir yönetici olarak yasaklayabilir. Fakat bu yasaklar çoğu zaman o anki şartlar için geçerlidir. Yani farklı bir durumda farklı içtihad edip farklı bir emir ve yasak uygulayabilir.

Yasaklamanın Arapça karşılığı haram yapmaktır, fakat bu haram Allah'ın koyduğu yasaklar (haramlar) gibi değildir. O günkü insanların sorunlarına bulmuş olduğu çözümlerdir. Şartlar değişip başka şartlar gelse bulacağı çözümü de farklı olabilirdi. Örneğin o gün zehirlenenlere deve idrarı için demişse bugünkü insanlar da deve idrarı içmek zorunda değildir. Bugün olsaydı hastaneye, doktora görünün diye kural koyardı.

Başka örnek olarak, soğan ve sarımsak yiyenlerin camiye gelmesini yasaklamıştır, yani Arapça terminolojisiyle haram (yasak) yapmıştır. Fakat ağızdaki ve midedeki sarımsak kokusunun hemen giderildiği bir ilacın imal edildiği bir çağda yaşamış olsa neden birisi sarımsak yedi diye caminin sevabından mahrum etsin ki? O zaman derdi ki sarımsak yiyenler o ilaçtan içip öyle camiye gelsinler.

Yani Peygamberin sahabelerine verdiği emir ve yasaklar vardır ama bunlar çoğu zaman kişiye özel, duruma özel emir ve yasaklardır. Allah sahabelere peygamberi dinlemelerini ve emir ve yasaklarını yerine getirmelerini istiyor. Fakat peygamberin yasakları Allah'ın yasakları gibi değildir. Allah yasakladı mı o yasağı peygamber de kaldıramaz. Uymak zorundadır. Haşa dinde Allah'ın bir ortağı değildir. 

Ahzab 36: Allah ve Resulü, bir işe hükmettiği zaman, mü'min bir erkek ve mü'min bir kadın için o işte kendi isteklerine göre seçme hakkı yoktur. Kim Allah'a ve Resulü'ne isyan ederse, artık gerçekten o, apaçık bir sapıklıkla sapmıştır.

Kısaca Peygamberimiz bir yönetici olarak vahiy gelmeyen konularda toplumuna bazı şeyleri yasaklamıştır, zaten böyle de olmalıdır. Allah sadece ana kuralları bir yol gösterici olarak vahiyle bildirmiştir. Gerisini ise insanların kendi aralarında halletmelerini istemiştir.

Şura 38: Ve Efendilerinin çağrısına karşılık verirler. Namazı dosdoğru kılarlar, aralarında toplanarak, işlerini şura (Danışma) biçiminde yaparlar; kendilerine geçimlik olarak verdiklerimizden de yardımlaşmak amacıyla paylaşırlar.

Yani insanlara herşey vahiy ile açıklanmamıştır, kendi kararlarını çoğu zaman kendileri verip meseleleri çözerler. Peygamberimiz de kavminin önderi olarak elbette ki bazı kararlar almış, bazı şeylerden de menetmiş, yasaklamıştır. Ayetteki haram denilen kavram da zaten yasak demektir.

Fakat Peygamberin ayetleri kendi sözleriyle iptal etme yetkisi olduğunu söylemek Allah’a ve Resulüne iftiradır. Allah bir ayetle bir meseleyi bildirmişse kendisi değiştirmedikçe o ayeti kimse değiştiremez. Peygamberin de Allah’ın haram kıldığını kaldırma, değiştirme yetkisi yoktur. Peygamberin kendiliğinden haram kaldırma yetkisi olsaydı Allah şu ayeti boşa indirmiş olurdu:

Tahrim 1: "Ey peygamber, hanımlarının rızasını gözeterek, Allah'ın sana helâl saydığı şeyi niçin kendine haram kılıyorsun? Allah çok bağışlayıcı, engin merhamet sahibidir."

Maide 87: “Müminler, Allah’ın size helal kıldığı şeylerden hoşunuza gidenleri kendinize haram kılmayın. Aşırı da gitmeyin; Allah aşırı gidenleri sevmez.”

Evet peygamber kavminin önderi olarak yasaklar ve emirler getirirdi. Ayetlerin bahsettiği yasaklar, Peygamberin bu kararlarına uyulması gerektiğini anlatır. Allah’ın haramlarını değiştirme yetkisi aldığını göstermez.

Araf 157: “Onlar, yanlarındaki Tevrat’ta ve İncil’de yazılı buldukları Resûl’e, o ümmî nebîye uyan kimselerdir. O, onlara iyiliği emreder, onları kötülükten alıkoyar. Onlara temiz şeyleri helal, çirkin şeyleri haram kılar. Üzerlerindeki ağır yükleri ve zincirleri kaldırır…” 

Yani Peygamber kendi başına ayet gelmeden başka bir ayeti nesh edebilir diyenler ifrata giriyorlar, bunların karşısına çıkıp Peygamber hiçbir şeyi haram edemez diyenler de tefrit ediyorlar. İkisi de hakikati bir ucundan tutuyorlar fakat taassuplarından dolayı Sırat-ı Mustakim’i bulamıyorlar.

Fakat Allah’ın koyduğu haramlar ile Peygamberin koyduğu haramlar arasında önemli bir fark var. Şöyle ki Allah’ın koyduğu haramlar dindir, yani dinde tek yasak koyucu, kural koyucu Allah’tır. Din emirlerinde onun ortağı yoktur. Peygamberin koyduğu yasaklar (haramlar) ise insanların temizlenmesi, günlük yaşantılarında adaletin sağlanması, siyasetin düzenlenmesi, içtimai hayatın düzenlenmesi gibi teferruatlardaki sosyal yasakları içerir.

Elbetteki Allah peygamberin Müslümanlara kitap ve hikmet öğrettiğini söyler. Kitap Kuran’dır, hikmet ise yaptığı güzel işler, aldığı hikmetli kararlardır.

Bakara 151: Öyle ki size, kendinizden, size ayetlerimizi okuyacak, sizi arındıracak, size Kitap ve hikmeti öğretecek ve bilmediklerinizi bildirecek bir elçi gönderdik.

Hz Muhammed’in her hali müminler için örnektir. Güzel örnekler vardır. Fakat birkaç noktayı göz önünde bulundurmak lazım.

1. Peygamberimizin ahvali hakkında bize gelen rivayetler değerlendirilirken bunları Peygamber efendimizin aktarılan şekilde yapmamış olabileceği her zaman göz önünde tutulmalıdır. Peygamberimizle ilgili aynı olayı bile anlatan farklı farklı rivayetler vardır. Oysa olay tektir. Örneğin Tahrim suresinin ilk ayetlerinin iniş sebebi için birbirinden farklı farklı rivayetler bize ulaşmıştır. Bu da gösteriyor ki rivayetler zaman içinde evrimleşmişlerdir. Bu farklı rivayetler sahih hadis kaynağı denilen kitaplar içinde de var.

 Bu yüzden Peygamberimizin ağzından vicdana, akla ters bir şey çıkmayacağına inanıyorsak, yanlış bir şey çıkmayacağına inanıyorsak yanlış bulduğumuz rivayetleri aktaran insanların hatalarına vermeliyiz. Peygamberi örnek almak için rivayetleri kullanacaksak bu hayati konuyu atlamamak gerekiyor. Yoksa insanların yanlış algıladıkları konuları bizler din diye yaşarız. Yanlış yaşanan bir din de bozuk bir din anlayışı doğurur ve zamanla terk edilir.

2. Bazı rivayetler doğru olduğu halde kelimesi kelimesine doğru değildir. Âlimler “mana ile rivayet” denilen bir yöntemi kabul etmişler. Yani hadisin gerçek lafzını hatırlamıyorsanız manası ile aklınızda kalan şekilde aktarmak caizdir demişler. Bu yüzden hadislerin kelimelerinin korunmadığını âlimler de kabul ederler. Zaten aynı hadislerin farklı kitaplarda farklı farklı ifadelerle gelmesi de bunu ispatlıyor. Fakat burada bir sorun var ki söz söyleyen bir insan sözlerini çok dikkatli seçerek konuşur. Hele bu insan peygamberse çok daha dikkatli kelimeler seçerek konuşur. Ben de yanlış anlaşılmamak için kelimelerimi çok özenle seçmeye çalışırım. Bir örnekle anlatayım: Bir keresinde biri demişti ki hocam falanca yazınızda şöyle demiştiniz. Ben de şaşırdım “onu ben mi demişim” diye yazıya açıp baktım ki sadece bir kelimeyi farklı aktarmış ve cümlenin manası değişmiş, benim söylemek istediğim mananın çok dışına çıkmış. Bu yüzden bu cümleyi ben mi söyledim diye şaşırmıştım. Bir de cümlelerimin nesiller boyunca kulaktan kulağa aktarıldığını düşünün, sonraki insanlar beni çok yanlış tanırlardı. İşte bu nedenden dolayı da Peygamberimizin bize aktarılan halleri, ahvalleri, sünnetleri baş göz üstüne ama bu konuda hamasi duygulara kapılmamalı, zararlı duygusallıklar gösterilmemeli, ifrata ve tefrite kaçılmamalı. Bir rivayet peygamberimizin yüce ufkuna yakışmıyorsa o rivayetin kelimelerinin değişmiş olduğuna, bu konunun bize yanlış aktarıldığına karar vermeliyiz.
3. Peygamberin bazı emirleri ve yasakları duruma özgüdür, bir sebebe özgüdür. O sebepler, o durum aynıyla yoksa o hadisi genelleştirip dinin bir emri yapmak da hatadır. Bu açıdan hadisler de yanlış yorumlanınca yine acayip bir din anlayışı ortaya çıkmaktadır. Örneğin peygamberimiz dinden çıkan bazı kişilerin öldürülmesi için adamlar görevlendirmiştir. Fakat bu insanlar dinden çıkınca köşesine çekilip kendi vicdanıyla başka Tanrı’ya ibadet etmeyi arzulayan, Müslümanlara karışmayan insanlar değildi. Bu insanlar dinden çıkınca düşmanlara gidip karışmış, Müslümanlara karşı olan savaşa iştirak etmiş ve savaşlarla sonuçlanan fitnelerin büyümesine yol açan kişilerdir. Bu kişilere karşılık Peygamberimizin dinden barış içinde çıkmak isteyen kişilere bir şey demediği de rivayet edilmiştir. Şimdi ilk rivayetlere bakıp dinden çıkanı öldürmeyi sünnetleştirmek sünneti de yanlış okuyup korkunç bir din anlayışı ortaya çıkarmaktır. Daha bunun gibi, sebebiyle, sonucuyla düşünülmeden sünnet olarak icat edilmiş çok hareket vardır ki İslam dininin genel görüntüsüne zarar vermektedir. Sünnetler doğru okunmalı ve vicdanınız kaldırmıyorsa o davranışın sünnet olmadığı bilinmeli. Ya rivayette bir sıkıntı vardır ya da sizin rivayetleri yorumunuzda bir sıkıntı vardır.
4. Sünnetlerin yorumlanmasında dikkat etmemiz gereken bir diğer husus ise sünnetleri tarihsellikten arındırırsak, o sünnetlerin sünnet olacağıdır. Örneğin birçok kişi Arap kıyafetleri giymenin sünnet olduğunu düşünür. Oysa sünnet olan içinde bulunduğun kavminin giyinişine ters düşmeyecek şekilde giymektir. Sünneti hep yanlış okumuşuz. Peygamberimiz hangi kavim içinde doğsaydı onların giyiniş tarzlarına uygun giyecekti ve mantıklı olan da budur. Biz de peygamberimizin sünnetine uymak istiyorsak toplumdan farklılaşan kıyafetlerle yapamayız bunu. Bu durum sünneti anlamamaktır. Böyle düşünen kişiler o halde araba yerine deve ile seyahat etmeleri de gerekirdi. Çünkü peygamberimiz deve ile seyahat ederdi.
5. Bunlar gözetildiğinde, yani yanlış yorumların önüne geçildiğinde ve toplumun nazarında çirkin bir İslamiyet izlenimi bırakılmadığı sürece temiz ve yararlı sünnetlere uymak da elbette ki güzeldir, iyidir.

Kısaca Peygamber zamanında yaşasaydık mübarek ağzından duyduğumuz emirler ve yasaklar bizim için yol gösterici olurdu. Fakat şu anda Peygamberimizin neyi söyleyip neyi söylemediğinden emin olmak çok zor. O yüzden Peygamberin tertemiz şahsiyetine yakışmayan olaylar, sözler terk edilir. İnsanlara zararlı bir rivayet gelmişse terk edilir. Gelen rivayetler doğru düzgün yorumlanır, yaşadığınız çağdan, içinde bulunduğunuz toplumun mübah uygulamalarından uzaklaşılmadan hareket edilir. İşte peygamberimizin sünnetleri ancak bu şekilde yaşanır.

@kurangunlukleri Hocam Allah c.c sizden razı olsun. Yine son noktayı koyacak çok güzel bir açıklama yaptınız. 

@kurangunlukleri aynen katılıyorum hocam. İnsanlar zannediyor ki; Kuranda Allahın bildirdiği haramlar tamam ama ayrıyeten Peygamberimize ayrı vahiyler gelip hadislerle de evrensel haramlar konulmuş. Bu konuyu çoğu kişi böyle değerlendiriyor.

Mesela ben peygamberimizin erkeklere  ipek giymeyi yasaklamasını o günün ekonomik durumundan dolayı pahalı bir kıyafeti giyeceğinize o parayla fakire fukaraya yardım edilmesinin veya islamın yeni ulaştığı için devlete sadaka verilip İslama katkı olması için yasakladığını düşünüyorum ama günümüzde ipek giymek haram olarak nitelendirilmiş. Halbuki bence  içki gibi evrensel bir haram değildi. Öyle olsaydı Kuran ayetiyle sabitlenirdi. 

@drobooss Evet bence de öyle. Herkes fakirken zenginlerin ipekli elbiselerle dolaşması İslam toplumunda çok garip düşerdi. zaten bunun için cübbenin yere değecek kadar uzun olmasını da kibir sayıp yasaklamış. Bunlar o günkü sosyo-kültürel olaylarla alakalı, her zamana genellemek hata olur.

Ben şu mantığı hiç doğru bulmuyorum, hatta tehlikeli bir bakış açısı olarak görüyorum:

İslam gibi önemli bir konuda, hiçbir alt yapısı olmayan insanların "Bence öyle dememiştir, bence şöyle dememiştir. Aslında şunu demek istemiştir." gibi söylemlerde bulunarak hadlerini aşmaları...

Yorum yapılacak yer vardır, yapılmayacak yer vardır.

İntihar etmek ile ilgili hadisler var mesela, Kuran'la da uyumlu olarak görebiliriz çünkü Kuran'a göre insan canı değerlidir.

E bunun gibi konularda "senin" görüşünün din açısından hiçbir önemi yok, anlamını vs. kavrayamayıp üzerinden durursun, bu farklı bir şey.

Arkadaşlar, dine sonradan sokulan şeylerin tehlikeli olduğuyla ilgili ve yenilerin, eskileri cahil ilan edeceğiyle ilgili hadisler de var... Günümüzde bu tür şahıslardan da bolca var.

Yani iyi madem, böyle bol keseden atacaksak alasını yaparım:

Domuzlar, su kaynaklarının içinde yuvarlandığı için haram edilmiştir belki(çöl ortamında su bulmanın zorluğu...) veya domuz ticaretinden dolayı domuzu haram etmişlerdir. Günümüzde eti iyicene pişiririz, sağlıksız olmaz. Herhalde o zaman için geçerliydi bu, şimdi öyle sorunlar yok.(Bunun gibi onlarca şey yazabilirim, baş örtüsü de dahil.)

Lütfen c*hil kafanızla dinin bir konusu hakkında fikrinizi söylemeyin çünkü haddinizi aşıyorsunuz.

@kurangunlukleri @drobooss İyi de bu yasakların sebeplerini kafamıza göre mi belirleyeceğiz? Eski zaman için olduğuna dair bir delil yok. Buna bakarsak ben de sopa cezası eskiden elektrik olmadığı içindir, şimdi elektrikle cezalandıralım diyebilirim. Ki hadisle yasaklanan bir şeyi şimdi helal sayarsak ahirette hesap verirken sorun olur diye düşünüyorum.

@gold-layer Sayın Alim bey, ipek giymek o halde neden yasak??