Hocalarım merhaba. Allah'ın zamansızlığını, uzay-zamandan münnezeh bir varlık olduğu için anlamakta bazen problem olabiliyor. Allah'ın zamandızlığını öncesi ve sonrası olmamak gibi mi yoksa uzay-zamandan münnezeh olcağı için bizim düşündüğümüzden biraz daha farklı olması gerektiği gibi anlamalıyız.

Ben, benim düşündüğüm zamansızlık tabirlerinide sunayım size, hangisi daha doğru siz seçin.

1-Uzayda teorik zamansızlık(Bu imkansız fakat teorikte neden olmasın)

Bunda aslında uzay ve zaman vardır fakat uzayda değişim olmadığı için hareket olmaz. Yani 0 boyutlu zamana sahip 3 boyutlu evren düşünelim, bu evrende 3+0 boyut vardır, 3 uzamsal ve 0 zamansal boyut vardır fakat 0 zamansal boyutun olması zamanın olmadığı anlamına gelmez, sadece zamanda değişimin olmadığı anlamına gelir, bir açıdan zamansal zamansızlık diyebiliriz(ama tam olarak  uzay ve zamandan münezzehlik değil)

2-Uzay ve zamandan münezzehlik

Allah uzay ve zamanın dışındadır ve hiçbir şekilde bu tabirler ile tanımlanamaz, uzayda da değildir zamanda da değildir. 

Hocalarım benim zamansızlık ile ilgili düşüncelerim bunlar ve ezeliliğe en çok uyan 2. yazdığım bence. 

Soruyu sormamın asıl sebebi aslında Allah zamansızsa nasıl evreni yaratma kararı aldıydı, 1. şıktan cevaplamaya çalışırsak, Allah uzayda değil fakat zamanın olması şartmı diye düşündüm çünkü eğer Allah evreni yarattıysa öncesi ve sonrası olmuyor mu diye. Bu durumda şöyle bir sonuca vardım, Allah'ın öncesi ve sonrası yoktur yaratma eylemi, evrendeki gibi fiziksel bir nedene bağlı olmadığı için önce sonralık burda yoktur. Mesela bu soruya karşıda William Lane Craig şöyle cevap veriyor,(çok katılmıyorum bu cevaba) Allah zamansızdı, evreni yarattı ve zamanın içine girdi(Craig'in bunu söyleme sebebi, presentist olması fakat belki de Hazrtei İsa'dan kaynaklı da olabilir Tanrı zamanın içine girdi dediği için.)

Benim makul bulduğum 2. görüşe gelirsek aslında problem kalmıyor ortada, Allah uzay-zamanda olmadığı için evreni yaratsa bile zamansal varlık olmaz çünkü Allah uzay ve zamanda değildir aynı şekilde fiziksel bir varlık değildir.

Eğer Allah'ı 1. görüş gibi ezeli görürsek Allah'ın haşa donuk olması gerekmez mi sorusuna benim cevabım, Allah fiziksel bir varlık olmadığı için Allah'ın yaratması önce be sonrayı gerektirmez. Eğer 2. görüşü seçersek zaten ortada problem yok.

Benim sorum(bu zamansal görüşler benim düşüncem, eksik varsa veya yanlışım varsa lütfen söyleyin hocam) Allah'ın zamansızlığını nasıl kavramak lazım? Son olarakda değişimsiz bir evrende insan iradeli bir varlık olmasına rağmen düşünebilir mi?(Bu soruyu ben şöyle cevaplandırıyorum doğru mu değil söylerseniz sevinirim. Değişimsiz,0 zamansal boyutlu evrende insan iradeli varlık olmasına rağmen düşünemez çünkü, düşünceler fizikseldir ve zamansaldır, zamanı donuk bir evrende düşünemeyiz. Haklı mıyım?)