Pascal’ın Kumarı Argümanı Nedir?

Filozof, ilahiyatçı, matematikçi ve fizikçi olan Blaise Pascal tarafından sunulan felsefi bir argümandır. Bu argümana göre insanlar Tanrı’nın varlığı konusunda hayatları ile bahse girmektedir.

Pascal’ın Kumarı Argümanı kısaca şöyledir:

“Tanrı vardır ya da yoktur seçenekleri arasında vardır seçeneğini seçersek öldüğümüzde sonsuz ödül ile karşılaşma ihtimalimiz var ancak yoktur seçeneğini seçmemiz sonsuz ceza ile karşılaşmamıza neden olacaktır. Ayrıca Tanrı olmamış olsa bile ona inanlar için bir kayıp söz konusu olmayacaktır. Bu durumda Tanrı’ya inanmak daha kârlıdır. “

Pascal’ın Kumarı Argümanına karşı gelen argümanlar arasında en çok ifade edileni Tutarsız Vahiy Argümanı’dır. Tutarsız Vahiy Argümanı der ki dünyada birçok din hatta bu dinler içinde birçok tarikat ve mezhep bulunmakta bu durum kimlerin cehenneme gideceği konusunda bir ağız birliği oluşturmaz o yüzden Pascal’ın dediğine katılsak bile hangi dinin Tanrısına iman edeceğimizi bilemeyiz ki bu nedenle ortaya bir paradoks çıkar. Yani aslında bu argüman tamamen cehenneme kimlerin gideceği sorunu üzerine kuruludur. Zaten bu argümana “Cehennem Sorunu” da denmektedir. Dile getirilen bu argümanın sorusuna Cehennem üzerinden değil de Yaratıcı’nın sıfatları bakımından cevap verilebilir.

1)Yaratıcı Kavramı Ne Demek?

Sözlük anlamı ve mantık bakımından mutlak güç, ilim ve kudret sahibidir. Hiçlikten yaratma kudretine sadece o sahiptir. Onun eşi, benzeri dengi yoktur. Kâinatta var olan her şeyi yaratan, koruyan tek ve yüce varlıktır. Dolayısıyla insanların ruh halini, arzu ve isteklerinin tamamını sonsuz ilim sahibi olarak sadece o bilir.

2)Din Nedir?

İnanç ve ibadet kuralları sistemidir. Arapça olan dyn kökünden gelmektedir. Aynı zamanda yasa, yargı anlamlarını da içermektedir. Toparlayacak olursak otoriteye/otoritelere duyulan bağlılıktan ötürü onun koyduğu yasak ve emirlere uymaktır.

Dünya üzerinde tahminen yaklaşık 10 bin farklı din vardır. Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 84’ü Hristiyanlık, İslam, Hinduizm, Budizm veya bir tür halk dinine bağlıdır. Geri kalan yüzde yaklaşık yüzde 16’lık kesim ise herhangi bir dine bağlı olmayan ateist-deist-agnostik-teist grubundan oluşmaktadır.

Yaratıcı ve din ilişkisi bakımından inceleme yapmamız Pascal’ın Kumarı Argümanına karşı öne sürülen cehennem sorununa cevap verecektir. Burada dikkat etmemiz gereken iki konu var:

a) Yaratıcının bana verdiği akıl, irade ve imkân elimden geleni yapmama rağmen doğru olanı seçmemde yetersiz ise ceza almam imtihan eden bir Tanrı için söz konusu olamaz. Çünkü imtihan edilen benim kendi sorumluluğumdur.

b) Eğer bir din Yaratıcı kavramına zıt kavramlar öne sürüyorsa o din kendi içinde çelişkilidir.

Yani hangi dinin cehennemine kimlerin gireceğinden önce hangi din Yaratıcı kavramıyla çatışmaz buna bakmak lazım. Eğer kişi verilmiş olan imkân ve akla rağmen bile bile b maddesinde bahsedilen dinlere ve tarikatlara iman ediyorsa o kişiler hangi dinin cehennemi olursa mantıken cehenneme gitmesi beklenir. Çünkü bu kişiler imkana rağmen bile bile hataya düşmüşlerdir.

Sonuç olarak,

Birey, Pascal’ın Kumarı argümanının devamında hangi din sorusuna dolayısıyla cehennem sorusuna Yaratıcı kavramı üzerinden daha kolay bir şekilde kendine verilmiş olan akıl ve imkân dahilinde cevap verebilir. Bu cevabı ararken çabasının samimi olması üzerinde düşen sorumluluğu yerine getirdiğini göstererek ona göre yargılanmasını sağlar.

Kaynakça

1) https://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-exec/

2) https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/